ĐÀ LẠT, BA MƯƠI NĂM

 

Phố trời vẫn hoài xanh

Nhưng chiều xanh chừng khát

Ba mươi năm úa nhanh

Tóc xanh tôi đã nhạt

 

Nghe xa hơn thông hát

Trên dốc gió, mơ hồ

Chói dày thêm tiếng phố

Lòng rừng phai hoang sơ

 

Lẽ nào tôi hoài cổ

Phố nhớ cứ nhỏ xinh?

Sao thơ thời đói rét

Thèm bung hết hồn mình!

 

Bao nắng mưa, chút tình

Không ruỗng khô bợt bạt

Nhưng tìm đâu khung hình

Hư vô làn hương ngát!

 

Tôi về đây, Đà Lạt

Chạm mặt mình, hai mươi

May đồi còn xanh cỏ

Thuở tìm nhau ngang trời…

 

Mặc đồng hồ tắt rồi

Vòng số xanh tường vôi

Rời phòng, tôi chậm bước

Không tuổi bao nụ cười…

 

Đà Lạt xanh thắm tôi.

 

Trần Xuân An

16:, 06.09 HB8

7:, 07.09 HB8

Viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt

 

 

 

KHI RA KHỎI PHÒNG VIẾT, VỚI BẠN

 

Kính tặng anh Mường Mán

và quý tặng bạn Nguyễn Lương Hiệu

TXA.

 

 

Một đoá đào nương nói cười

Cổ thuyền áo lụa, gấm ngời yếm xưa

Câu ca dao bị bỏ bùa

Tôi ngồi chay tịnh ngỡ chùa không tên

 

Một đoá đào nương ủ len

Cụng li, rượu sánh tràn lên ca từ

Khúc hát nào cũng bị thư

Căng hồng nốt ảo, trót hư thơ này

 

Đà Lạt, một dốc phố say

Tìm đâu nét thật nơi đây cõi trời

Rủ nhau thả bước rong chơi

Đỉnh đồi – đỉnh sóng, nổi trôi giấc đùa !

 

Trần Xuân An

9: 38’,07.09 HB8

Viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt

 

 

 

ĐÀ VÀ LẠT

 

Cạn rồi những cơn mưa, đầu tháng chín

Đà Lạt càng xanh, nắng lạnh quãng chiều

Đêm ngát xanh, mỗi vầng trăng ngời sáng

Trang giấy ban mai, xanh biếc lời yêu?

 

Vẫn Đà Lạt giữa mùa thu nguyệt lịch

Thoang thoảng đâu đây thoáng gió cổ thi…

Thơ ngừng lại, đẩy anh về phố chợ

Cà phê, trống cơm, hoa níu chân đi

 

Anh tìm gặp Hồ Xuân hương thuở đó (*)

Bà vẫn xa. Sót vạt áo xanh lam

Một thuở rong rêu, không ai buồn giặt

Giờ óng lên, óng từng sợi tơ tằm?

 

Anh cười anh, như chưa từng đọc sách

(lần đầu tiên anh quên hết sách rồi!) (*)

Như lũ trẻ say trăng cười vỡ trống

Thuở vỡ ra: Đà Lạt – phố trên trời!

 

Lại vỡ ra: phố trời cao – Đà Lạt

Ai mặc áo đà, ăn lạt, xa kia (**)

Anh chợt hiểu, ném mớ ba mớ bảy

Hồ Xuân Hương thanh thoát cõi đi về

 

Đà Lạt tuyệt vời mùa mưa ấm áp

Càng Đà Lạt hơn: cuối chạp ra giêng

Trăng tuổi thu non, nửa dương (Xuân) tục

Nửa âm (là Hương) hẳn vẫn rất thiền (*).

 

Trần Xuân An

7-8.9 HB8

Viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt.

 

(*) Địa danh chính thức có nghĩa là hồ nước Xuân Hương, nhưng có lẽ người đặt tên đã cố tình gợi lên sự đồng nhất giữa hồ nước ở trung tâm thành phố Đà Lạt với nhà thơ Hồ Xuân Hương, “Bà chúa thơ Nôm” (danh xưng tôn vinh của Xuân Diệu) và cũng là tác giả tập thơ “Lưu hương ký”. Về khía cạnh khác, không một tư liệu nào ghi nhận Hồ Xuân Hương có thời gian sống thiền như một cư sĩ, ni sư, cho dù gần đây có một số nhà nghiên cứu xem “Đồ Sơn bát vịnh”, tám bài thơ viếng cảnh chùa ở Đồ Sơn, cũng là tác phẩm của Hồ Xuân Hương (?). Dù sao, “Đà và Lạt” cũng chỉ là một bài thơ, khi viết, tôi đã khẳng định rõ: tôi tự cho phép mình bông đùa với thiện ý và lòng kính trọng. TXA. (Bổ sung chú thích: 02-10 HB8).

 

(**) Địa danh phiên âm từ địa danh gốc, tiếng K’Hor: Từ Đạ Lạch (suối Lạch), trở thành Đạ Lát, Đa Lát rồi Đà Lạt. (Bổ sung chú thích: 02-10 HB8).

 

 

 

NHÀ THƠ VÀ LANG BIANG

 

Với chiếc xẻng là ngọn bút

Người viết đào từ dòng đầu – mặt đất – đến đáy trang…

Như nhà leo núi xuất phát từ chân núi

Từng bước nhọc nhằn, chạm trán với mây ngàn

 

Xe đưa lên lưng chừng Lang Biang (*)

Chúng ta trở thành du khách

Chiêm nghiệm tháng năm đào từng lớp đất

Vỉa sâu như tầm núi cao

 

Nhưng không phải trời ban đất trao

Kim cương trong lòng, hổ phách sau vầng trán

Kỉ niệm chết kết tinh, tư tưởng sống ứa trào

Trong mỗi đời người, có những giờ khắc nào chăng

                         tính bằng sức bay ánh sáng?

 

Lang và Biang không làm văn chương

Tình yêu hai người dựng nên đỉnh cao vòi vọi

Lang Biang, âm vang lóng lánh kim cương

Thuốc thần kì cho những đôi trái tim tức tưởi

 

Chúng ta sống thấp thua hình tượng của chúng ta (**)

Sống nông cạn thua bao điều trăn trở

Chỉ là hạng hai: đỉnh núi Ra Đa (*)

Như địa đạo hồn người, chưa tận cùng, ngạt thở!

 

Trần Xuân An

Sáng 09.09 HB8, lúc 9 -10:31’,

viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt

 

(*) Núi Lang Biang (Lang Bian): 2163m

Núi Ra Đa: 1932m (độ cao tính từ mặt biển).

 

(**) Hình tượng nhân vật, hình tượng tác phẩm.

 

 

 

BIẾN MẤT, ĐÔI KHI

 

Phố trời không bao giờ bạc tóc?

Trăm năm biếc giữa nghìn năm xanh

Em Huế trắng đã hồng Đà Lạt

Khiến ai, trót già cỗi, sao đành!

 

Đà Lạt chỉ vài ngày biến mất

Mù sương sa, mây lấp phố đồi

Tóc đôi khi tím len trắng lụa

Em che hồng má đỏ và môi

 

Tuổi trẻ tôi bỗng dưng thất lạc

Nhìn vào trí nhớ, mắt trông xa:

Gã trai nào quàng vai em đọc

Thơ tình tôi mới viết hôm qua!

 

Nhắm mắt, cho lang thang kỉ niệm

(sớm mai trại viết đã đi hoang!)

Cúi xuống, kính trên bàn, ai đó?

Tóc còn xanh so với giấy chăng?

 

Tôi biến mất khỏi tôi, tìm nắng

Lên đồi thông và xuống lũng hoa

Thời gian có là len và lụa

Liệu gặp em tôi vẫn nhìn ra?

 

Trần Xuân An

05: - 06:50’, 12.9 HB8

Viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt

 

 

 

NGÔNG TẾU

VỚI HAI CÂY TÙNG TRƯỚC SÂN

 

Kinh ngạc, sững sờ, chắp tay kính

Gốc tùng, ngàn sợi gỗ vấn giằng

Trên đời, vạn loài cây thớ dọc

Duy các ngươi quá đỗi hiên... ngang

 

Ngang tàng, lặng lẽ gồng, vỏ toác

Hay để xích thừng cho ấm chăng?

Ta lùi lại, thấy tùng trăm ngạnh

Lao lên trời, tên vút, thẳng băng

 

Bỗng tùng hoá uy nghiêm đài tháp

Nghìn xưa sau Tổ quốc ghi công

Ta xin biến thành lư nhang thép

Tóc dựng lên, toả khói, mênh mông

 

Bạn thơ bảo: trong tùng thớ dọc

Ta mỉm cười: đặc ruột thẳng lòng

Chất dọc ngang đúc thành xương thịt

Máu hổ phách cuồn cuộn vàng ròng

 

Các ngươi nhắc ta thương Nguyễn Trãi

Nguyễn Trãi xa, tùng lại rất gần

Cũng muốn kết các ngươi làm bạn

Tùng cao, ta… chồng sách kê chân!

 

Ta khiêm tốn để tùng đừng ngại

Riêng đỉnh thơ ta có ngót ngàn

Trần Xuân An, tùng ơi, nhớ nhé

Dọc bên ngoài, trong khá ngông ngang!

 

Trần Xuân An

13 -14:40’,12.9 HB8

Viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt

 

 

 

GÓC CHIỀU BẢO TÀNG LÂM ĐỒNG

 

Nhân dịp tham quan hai ngôi nhà sàn Chiau Mạ, K’Hor;

Tặng thuyết minh viên: cô gái Rơ-ông Ben Len-ni (gốc xứ Lang Biang) và anh Đăng Toàn.

TXA.

 

Vào nhà, quỳ trước cây nêu

Mượn em cần rượu, toả đều tứ thơ

Ngước trông lên dưới trang thờ

Cánh liền đôi phượng bao giờ, còn bay

 

Ai về ở rể bên này

Nguyện đời giữ lửa, thóc đầy gùi hương

Gian kia pạp mea nồng thương (*)

Giàn treo ngô giống, phên buồng: nia tim

 

Nỏ tên xà gạt lắng im

Ú chum vịm choé đợi tìm cồng chiêng

Yêu xưa, dải khố treo nghiêng

Váy hoa văn trắng, áo viền đỏ tươi

 

Ra thang bước xuống triền đồi

Tôi trẻ nhỏ trước mặt trời âm vang

– chiêng ngân – hướng vạn buôn làng

Ai về nguồn với bảo tàng cùng em?

 

Trần Xuân An

23:40’,12.9 HB8

Viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt

 

(*) Pạp, mea: cha, mẹ.

 

 

 

RỪNG NON BỘ MÊNH MÔNG

 

Viết tặng hướng dẫn viên Lưu Do và các nhà văn cùng đoàn

TXA.

 

Ta về lại với thiên nhiên (*)

Chào nguồn Suối Tía đọng Tuyền Lâm xanh

Lối rừng thả bước uốn quanh

Nhà chim treo tận trên cành ngọn thông (**)

Bắc thang trăm bậc xa trông

Ngó gần xuống bếp lửa hồng chờ ai

 

Ta về rừng núi sớm mai

Chào khe trời ngọt vỗ hoài tiếng xưa

Này đây cầu gỗ nguyên sơ

Chờ chân ai rẽ niềm mơ lối tình

Người đi về phía của mình

Dáng trường tay chắp xinh xinh ngực đồi

 

Ta về buôn gặp nụ cười

Chào đôi mắt thẳm nghìn đời rừng thiêng

Già làng ngước trán nghiêm hiền

Trẻ tìm từ đáp má nghiêng thẹn thùa

Ẩm trầm mẹ giã, bắp thưa

Cà phê đỏ hạt phiền mùa dần vui?

 

Ta về nghe tiếng ngọt bùi

Chào em sơn nữ mang gùi làm duyên

Bạn thơ ghi ảnh dành riêng

Cánh tay măng mịn thuộc quyền người xa!

Này thổ cẩm Đạ R’Hoa

Hay ai Tùng Nghĩa làm quà gửi em?

 

Ta về hồ biếc, bên thềm

Chào voi hiền hậu vòi thèm mía lau

Bỗng dưng quặn nhớ rừng sâu

Pongour xưa hú bạc đầu Núi Voi

Vang lên hăm lăm năm rồi

Vọng từ cây cỏ bồi hồi Đá Tiên

 

Ta về soi ảo bóng thiền

Sắc như non bộ bên triền đời không:

Hồng hoang sinh thái cõi bồng

Cho du khách giũ long đong phố phường

Chợt trưa chim chóc kêu thương

Ảo thanh nào giữa vô thường Nam Qua

 

Ta về nhìn lại lòng ta

Một thời đói, đói củi và đói ăn

Đến bạn thơ cũng giỏi săn

Chim trời lìa phố, rừng dần vắng chim

Khúc ngo dồn nhựa, ruổi tìm

Trăm cây thông ngã, không kìm rừng đau

 

Ta về ngồi xuống ngó nhau

Kia chăng giả tướng? Đó đâu giả hình?

Học trong ảo hoá chút tình

Thương qua tiếp thị thoáng xinh hư huyền

Tạ ơn núi đứng xanh nghiêng

Ta rao rất thật, báo chuyền tay ai.

 

Trần Xuân An

05: -13:55’,14.9 HB8

Viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt

 

(*) Bảng treo ven đường: “Come back to the nature”.

 

(**) Nhà sàn trên cành cây cao, gần ngọn thông.

 

 

 

THIỀN KHÁCH

 

Tiếng còi tàu réo ngày xa

Thuở ga ngập cỏ, lòng ta đường cùng

 

Trời Đà Lạt vẫn không ngừng

Thoắt sớm mai đã chập chùng nắng trưa

Chuyền tàu Trại Mát lạnh lùa

Trôi trong mơ trôi bốn mùa sáng nay…

 

Vườn hoa cắm trại che ngày

Đêm cho đất ngủ giấc say hồng hào…

 

Đến ga Trại Mát rồi sao

Lên chùa, tôi nhé, cho cao mắt nhìn

 

Ngoài chùa, lòng lọc như phin

Thấy trong bã chữ chưa in cặn nhiều

Tiểu trong sân quét lá kiêu?

Chín năm ngó vách, triết siêu ngoảnh đời?

 

Vào bên tịnh thất, tôi ơi

Trước cây hồng, gột thơm lời yêu em

 

Lên tàu, tàu lướt êm êm

Về ga, lòng bạn cũng mềm trang kinh

Chuỗi lần đừng lẫn tên mình

Tù và, mua nhé, vỡ thinh không nào

 

Vỡ mưa hồng chốn lao xao

Tù và thổi nắng ngọt ngào vô thanh.

 

Trần Xuân An

15: -16:40’, 14.9 HB8

Viết tại Nhà Sáng tác Đà Lạt

 

Xem tiếp phần 2: 1 bài hỏi – đáp; phần 3: 1 truyện ngắn

 

http://tranxuanan.writer.googlepages.com/baimoi-sachmoi-tinmoi-17

 

Đưa lên WebTXA.: PDF., lúc 8 giờ, 22-9 HB8

 

______________________________

 

 ► 22-9 HB8 (2008): Từ ngày 06-9 đến 21-9-''08, Hội Nhà văn TP.HCM. đã tổ chức trại viết văn chương cho 15 hội viên (Nhật Quỳnh, Ngọc Tuyết, Kim Quyên, Kim Liên, Kim Anh, Trần Trí Thông, Nguyễn Tố Hoài, Mường Mán, Nguyễn Lương Hiệu, Đức Ánh, Lê Ngọc Rệ, Trần Xuân An, Phan Ngọc Thường Đoan, Phạm Thị Ngọc Liên), do nhà văn Trần Thanh Giao làm trưởng đoàn. Địa điểm: Nhà Sáng tác Đà Lạt (thuộc Bộ Văn hoá, Thể thao & Du lịch). Trong những ngày đầu, các nhà văn Lê Văn Thảo, Triệu Xuân, Hoàng Đình Quang cũng có mặt. Trại viết đã được sự quan tâm chu đáo của ông Dương Văn Thắng (phó giám đốc, quyền giám đốc Nhà Sáng tác Đà Lạt) và toàn thể cán bộ, nhân viên thuộc cơ quan (cô Trang, cô Xuân...). Các quan chức lãnh đạo thuộc các ban, ngành, hội liên quan của tỉnh Lâm Đồng (ông Khuất Anh Phương, nhà thơ Trần Ngọc Trác, nhà văn Lê Công...) cùng các nhà nghiên cứu, sáng tác (TS. Phạm Quốc Ca, nhạc sĩ Dương Toàn Thiên, cử nhân Ma Nhung...), các phóng viên (Đỗ Quyên, Nguyên...), các cây bút trẻ (Hạnh...) và hướng dẫn viên, thuyết minh viên (Lưu Do, Đăng Toàn, Rơ-ông Ben Len-ni...) sở tại cũng đã bày tỏ sự ưu ái đặc biệt đối với đoàn nhà văn, nhà thơ TP.HCM.. Trại viết đã bế mạc vào ngày 20-9-''08. Đoàn đã lên xe trở về vào sáng 21-9-''08, và đến nơi vào lúc khoảng 15 giờ chiều cùng ngày.